अप्पन जनकपुर
जनकपुरधाम । विश्व हिन्दूहरूको आस्थाको केन्द्र जानकी मन्दिरका अर्बौं मूल्यका बहुमूल्य गहना वर्षौंदेखि हराइरहेको रहस्य अझै खुल्न सकेको छैन । महन्थ रामतपेश्वर दास वैष्णवले गुठी संस्थानलाई गरगहनाको खोजी गर्न आग्रह गर्दा संस्थानले ‘कुनै अभिलेख भेटिएको छैन’ भन्ने जवाफ दिएको बताए । यसले मठ–मन्दिरको सम्पत्ति सुरक्षामा गम्भीर लापरवाही भएको स्पष्ट देखिन्छ ।
जानकी मन्दिरको बहुमूल्य सम्पत्तिको सुरक्षाको चिन्ता गर्दै वि.सं. २०२० मा तत्कालीन राजा महेन्द्रको आदेशमा तत्कालीन महन्थ रामशरण दाससँग हिसाब गरेर गहना काठमाडौँ लगिएको थियो । ती गहनाहरूमा—हिरा, मोती, बहुमूल्य पत्थर जडित सुनका ५६ प्रकारका गहना (२ किलो २ सय ४० ग्राम), चाँदीका ७७ प्रकारका गहना (२ किलो ८ सय ५० ग्राम) थियो । तर, अहिले गुठी संस्थानले यी गहनाको कुनै लेखाजोखा नरहेको बताएको छ ।
महन्थ दासका अनुसार जानकी मन्दिरका भगवान राम, लक्ष्मण र सीतालाई चढाइएका गरगहना गुठी संस्थानमार्फत काठमाडौँ लगिएको भए पनि अहिले तिनको कुनै अभिलेख छैन ।
त्यति मात्र नभई मन्दिरको गुम्बज र बुर्जामा राखिएका स्वर्ण गजुरहरू समेत गायब भइसकेका छन् । मन्दिरको प्रवेशद्वारमा रहेको कलात्मक सिंह जोडीको हीराजडित आँखा समेत निकालिएको आरोप छ ।
जानकी मन्दिरको सम्पत्ति मात्र होइन, मन्दिरको जग्गा समेत भूमाफियाको कब्जामा परेको देखिन्छ । गुठी संस्थानका अभिलेखअनुसार जानकी मन्दिरको नाममा ९१ बिघा १८ कट्ठा ८ धुर जग्गा थियो । तर, अहिले अभिलेख हराएको छ । साविकमा मन्दिरसँग ५९८ बिघा १० कट्ठा ४ धुर जग्गा थियो । तर, अधिकांश जग्गा निजी व्यक्तिको स्वामित्वमा गइसकेको छ । रेल्वे, चुरोट कारखाना, अस्पताल, परिक्रमा मार्ग लगायत स्थानमा मन्दिरको जग्गा गाभिएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।
मधेश प्रदेश सरकारले जानकी मन्दिरको सौन्दर्यकरणका लागि ७ करोड २० लाख रुपैयाँ विनियोजन गरेको थियो । तर, महन्थ दासका अनुसार मन्दिरमा जडान गरिएका टाइल्स र मार्बल छिट्टै फुट्न थाले । ११ करोडको लाइट जडान गरिएको थियो । तर, ती लाइटहरू दुई महिना पनि टिक्न सकेनन् । महन्थ दासले कमसल सामग्री प्रयोग गरेर व्यापक भ्रष्टाचार भएको आरोप लगाए ।
जानकी मन्दिरका गहना र सम्पत्तिको खोजी तत्काल हुनुपर्ने महन्थ दासको माग छ । उनले भने, ‘नेपाल सरकार, गुठी संस्थान, स्थानीय प्रशासन र हिन्दू धर्मावलम्बीहरू एकजुट भएर मन्दिरको सम्पत्ति रक्षा गर्नुपर्छ ।’
अब प्रश्न उठ्छ।।।
के सरकारले जानकी मन्दिरका गहनाको खोजी गर्नेछ??
हराएको सम्पत्तिको खोजबिनका लागि छानबिन समिति गठन गरिनेछ??
कि मठ–मन्दिरका जग्गा र सम्पत्ति भूमाफियाको हातमा जाने क्रम रोक्नै नसकिने हो??
धार्मिक सम्पत्तिको सुरक्षा गर्न ढिला भइसकेको छ । अब पनि सरकार मौन बस्ने हो भने इतिहासकै पानामा जानकी मन्दिरको सम्पत्ति मात्र नभइ अस्तित्व नै सीमित हुने महन्थ दासको भनाइ छ ।